MENENJİT HASTALIĞINDAN KORUNMANIN EN ETKİLİ YOLU AŞILANMAKTIR
SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’nda görev yapan Uzm. Dr. Zeynep Göktürk Erdoğan, menenjit hastalığından korunmanın en etkili yolunun aşılanmak olduğunu söyledi.
Uzm. Dr. Erdoğan, “Menenjit, beynimizi ve omuriliğimizi saran koruyucu zarların (Meninksler) iltihaplanmasıdır. Bu iltihaba genellikle virüsler veya bakteriler neden olur” dedi.
NEDEN ACİL BİR DURUMDUR?
Menenjitin, özellikle bakteriyel türlerinin, çok hızlı ilerleyerek, saatler içinde hayati tehlike oluşturabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Erdoğan, erken teşhis ve tedavi yapılmadığında karşılaşılabilecek sonuçları şöyle özetledi:
“- İşitme kaybı,
- Öğrenme güçlükleri,
- Beyin hasarı gibi kalıcı etkiler bırakabilir.”
KRİTİK BELİRTİLERİ
Belirtilerin yaşa göre değişebileceğini kaydeden Uzm. Dr. Erdoğan, şöyle devam etti:
“Çocuğunuzda aşağıdaki işaretlerden biri veya birkaçı varsa hemen bir doktora başvurun:
Bebeklerde ve Küçük Çocuklarda:
- Sürekli, tiz sesli ağlama: Susturulamayan, huzursuz bir ağlama hali.
- Vücutta kaskatı kesilme veya tam tersi aşırı gevşeklik: Kas tonusunda değişiklikler.
- Fışkırır tarzda kusma: Basit bir mide bulantısından daha şiddetli.
- Bıngıldakta şişkinlik: Başın tepesindeki yumuşak bölgenin dışa doğru çıkıntı yapması.
- Beslenmeyi reddetme ve aşırı uyku hali: Uyandırmakta zorluk çekme.
- Deri döküntüleri: Özellikle basınca solmayan kırmızı-mor lekeler.
Daha Büyük Çocuklarda ve Gençlerde:
- Şiddetli baş ağrısı ve yüksek ateş: Genellikle ani başlar.
- Ense sertliği: Çocuğun çenesini göğsüne değdirememesi.
- Işığa karşı aşırı hassasiyet (Fotofobi): Işıklı ortamlarda rahatsız olma.
- Zihin karışıklığı, kafa karışıklığı veya aşırı sinirlilik.
- Eklem ve kas ağrıları.”
CAM BARDAK TESTİ
Uzm. Dr. Erdoğan, menenjit hastalığı şüphesinde uygulanan cam bardak testi ile ilgili şunları söyledi:
“Çocuğunuzun vücudunda küçük kırmızı noktalar veya morarmalar fark ederseniz, hemen şeffaf bir cam bardağı lekenin üzerine bastırın. Şayet; camın altından rengi solar veya kaybolur ise normal döküntüdür. Menenjit şüphesinde bardakla bastırmanıza rağmen leke olduğu gibi duruyorsa, bu damar dışına sızan bir kanamanın işaretidir. Bu durumda vakit kaybetmeden acil servise başvurun.”
MENENJİTTEN KORUNMA YOLLARI
Menenjitten korunmanın en etkili yolunun aşılanmak olduğunu bildiren Uzm. Dr. Erdoğan, korunma yolları ile ilgili şunları söyledi:
“1. AŞILANMA, EN GÜÇLÜ KALKANINIZ
- Ulusal Aşı Takvimi: Sağlık Bakanlığı'nın takvimindeki aşılar (Pnömokok, Hib vb. gibi) bazı menenjit türlerine karşı koruma sağlar.
- Meningokok Aşıları: Bu aşılar rutin takvimde yer almaz, ancak menenjitin en tehlikeli türlerinden birine karşı korur. Doktorunuzla bu aşıyı mutlaka görüşün ve ne zaman yapılması gerektiğini planlayın.
2. HİJYEN VE GENEL ÖNLEMLER
- Sık el yıkama: Özellikle tuvalet sonrası, yemek öncesi ve kalabalık ortamlardan döndükten sonra.
- Ortak eşya kullanımından kaçınma: Bardak, çatal, kaşık vb. kişisel eşyaları paylaşmamak.
- Öksürük ve hapşırık hijyeni: Ağzı ve burnu mendille kapatmak veya dirsek içini kullanmak.
- Kalabalık ve havasız ortamlardan kaçınmak.”
UNUTMAYIN: ŞÜPHELENİRSENİZ, HEMEN HAREKETE GEÇİN
Uzm. Dr. Erdoğan, “Ateş, ense sertliği, fışkırır tarzda kusma veya deri döküntüsü vb. belirtilerden herhangi birini fark ederseniz, hiç beklemeden en yakın acil servisine başvurun. Erken müdahale hayat kurtarır ve kalıcı hasarları önler” diye konuştu.
